Dnia 7 stycznia 2026 roku, w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego, miało miejsce przekazanie kolejnych pięciu tablic ku pamięci społeczności żydowskiej. Marszałek Jarosław Stawiarski wręczył tablice dla miejscowości: Wojsławice, Grabowiec, Okrzeja, Biszcza oraz Celiny. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele gmin: Bartłomiej Szajner – zastępca wójta gminy Wojsławice, Bartosz Popek – wójt gminy Grabowiec, Wojciech Czerniec – wójt gminy Krzywda (Okrzeja), Piotr Cichórz – sekretarz gminy Biszcza oraz Andrzej Hryciuk – wójt gminy Trzebieszów (Celiny).
Pierwsze wzmianki o wojsławickich Żydach pojawiły się już w pierwszej połowie XV wieku. Pod koniec wieku XVIII wzniesiono w Wojsławicach pierwszą murowaną synagogę, rozebraną dopiero w 1981 roku. W okresie międzywojennym Żydzi stanowili 57% ogółu mieszkańców miejscowości. Jesienią 1942 r. Niemcy wywieźli wojsławickich Żydów do obozu zagłady w Sobiborze.
Pierwsi Żydzi pojawili się w Grabowcu w drugiej połowie XVI wieku. Około 1719 r. wybudowano tam synagogę. A przed wybuchem II wojny światowej własnością gminy żydowskiej, poza wspomnianą wcześniej bożnicą, były też bej ha-midrasz i dwa cmentarze. W 1941 roku Niemcy utworzyli getto, gdzie umieścili Żydów z Grabowca. Do jego likwidacji przystąpiono rok później, a grabowieckich Żydów przepędzono do getta w Hrubieszowie, skąd następnie wywieziono ich do obozu zagłady w Sobiborze.
Według spisu ludności z 1921 roku w Okrzei mieszkały 133 osoby wyznania mojżeszowego. W 1942 roku doszło tam do bestialskiej egzekucji 96 Żydów, którzy zostali rozstrzelani przez niemieckich okupantów. Pozostali w Okrzei Żydzi zostali najprawdopodobniej wywiezieni do obozu zagłady w Treblince.
Spis ludności z 1921 roku wskazywał, we wsi Biszcza mieszkało 170 Żydów. Biszcza podlegała pod utworzony przez Niemców kreishauptmannschaft Bilgoraj. Podobnie jak wszystkich Żydów z terenów powiatu biłgorajskiego, dotknęła całkowita zagłada. Zostali oni wywiezieni do obozów śmierci, głównie do obozu w Bełżcu, i tam bestialsko zamordowani.
W latach 20. ubiegłego wieku w niewielkiej miejscowości Celiny zamieszkiwało 32 Żydów. Żydzi z Celin podzielili tragiczny los Żydów z ziemi łukowskiej – byli wywożeni do obozów śmierci w ramach Akcji „Reinhardt”, gdzie zostali doszczętnie zgładzeni.
GALERIA
