Dnia 5 listopada 2026 roku w miejscowości Szczebrzeszyn na froncie budynku Miejskiego Domu Kultury (przy ul. Sądowej 3) miała miejsce ceremonia odsłonięcia tablicy upamiętniającej lokalną społeczność żydowską.
W uroczystości wzięli udział: Pan Jarosław Stawiarski – Marszałek Województwa Lubelskiego, Burmistrz Szczebrzeszyna – Pan Rafał Kowalik, JE Biskup Senior Archidiecezji Lubelskiej – ks. dr Mieczysław Cisło, rabin, kantor – Pan Symcha Keller.
Żydzi w Szczebrzeszynie zaczęli osiedlać się już pod koniec XIV lub na początku XV w. W XVI w. tutejsza gmina żydowska szybko się rozwijała i była jedną z najliczniejszych i najbogatszych na Lubelszczyźnie. Zgodnie ze spisem ludności z 1921 r. w Szczebrzeszynie było 2644 osoby, które deklarowały wyznanie mojżeszowe, w tym mniej niż połowa z nich tj. 1073 osoby deklarowały narodowość żydowską, co oznacza, że większość Żydów szczebrzeszyńskich deklarowała narodowość polską.
Szczebrzeszyn został zajęty przez Niemców 13 września 1939 r., w święto Rosz ha-Szana. Po wkroczeniu do miasta niemieccy żołnierze rozpoczęli grabież żydowskich sklepów, a część oddziałów weszła do synagogi i zmusiła modlących się Żydów do wyniesienia na ulicę zwojów Tory i spalenia ich.
Po korekcie granic stref okupacyjnych część Żydów uciekło na tereny zajęte przez ZSRR. W listopadzie 1940 r. Niemcy spalili synagogę, żydowskie osiedle na tzw. Zatyłach oraz domy w różnych częściach miasta.
W sierpniu i październiku 1942 r. ok. 2 tys. szczebrzeskich Żydów zostało deportowanych do obozu zagłady w Bełżcu. Kolejne 2 tys. pozostałych przy życiu miejscowych Żydów zostało zamordowanych na miejscowym kirkucie.
Projekt upamiętniania społeczności żydowskich na Lubelszczyźnie jest realizowany od 2023 r. z inicjatywy Pana Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego pod nazwą „Pamięć jest naszym obowiązkiem”.
GALERIA
